ТексергенМағжанов Арман МэлсұлыПсихиатр дәрігер, өтілі 24 жыл · жаңартылды 08.11.2026
Негізгі фактілер
- Кім жүргізеді
- Клиниканың психиатр дәрігері; көрсетілім бойынша, зат қолдану белгілері болса — наркологпен бірге
- Қайда
- Астананың кез келген ауданындағы және қала маңындағы пациенттің пәтері немесе үйі
- Ұзақтығы
- Әдетте орнында 1–1,5 сағат, келу уақыты ауданға және жолдардың жүктемесіне байланысты
- Анонимділік
- Дәрігерлік құпия, диспансерлік есепке қоймай; таныту жазулары жоқ көлік
- Қашан шұғыл
- Қарумен агрессия, суицид әрекеті, сананың ауыр шатасуы, құрысулар — алдымен 103 немесе 112
- Нәтиже
- Жағдай мен қауіптерді бағалау, ұсынымдар, қажет болса ем немесе стационарға жолдама
Не білу маңызды
Туыстар адамды клиникаға жеткізу мүмкін емес екенін түсінгенде психиатрды үйге шақырады. Әкесі бір апта пәтерден шықпай, көршілер оны газбен уландырып жатыр деп сенеді; әжесі түнде «үйге қайту үшін» заттарын жинайды, бірақ ол үйінде отыр; ересек ұлы ұйқысыз бір тәуліктен кейін тоқтамай, жылдам сөйлейді. Үйде адам сабырлырақ болады, ал дәрігер оның өзін ғана емес, ол тұратын ортаны да көріп, не болып жатқанын дәлірек бағалай алады.
Наркология 24 психиатры Астана бойынша тәулік бойы барады — Есіл, Сарыарқа, Алматы, Байқоңыр, Нұра аудандарына, сондай-ақ Қосшы мен Қояндыға. Қыста бұл әсіресе маңызды: мазасызданған немесе абдыраған адамды аяз бен желде бүкіл қаланы басып өтіп апару, көлікте көндіру — оған да, отбасыға да ауыр сынақ. Дәрігер өзі келеді, ал сіз әкімшіден қалай дайындалу керегі және бару алдында жақыныңызға не айту керегі туралы нұсқаулықты алдын ала аласыз.
Отбасыға психиатрды үйге қашан шақырған жөн
- адам үйден шығудан бас тартады, бірақ оның мінез-құлқы туыстарын қорқытады
- аңдып жүр, уландырып жатыр, көршілер не әріптестер «қастандық жасап жатыр» деген ойлар пайда болды
- қарт туысы күн мен түнді шатастырады, жақындарын танымайды, пәтерді кезіп жүреді
- бірнеше тәулік бойы ұйқы жоқтың қасы, сөзі жылдамдаған, шығындары мен қылықтары тәуекелді болды
- жақыныңыз тамақ ішпей, жуынбай, күні бойы жатып, ештеңеге жауап бермейді
- стационардан шыққаннан кейін жағдайы қайта нашарлап барады, ал ол барудан бас тартады
- ауруханаға жатқызу керек пе, сенімді емессіз және дәрігердің мұны орнында бағалағанын қалайсыз
Кемінде екі-үш белгі сәйкес келсе — дәрігерге жүгінген жөн. Телефон арқылы кеңес тегін және анонимді. Өмірге қауіп төнсе, 103 немесе 112 нөміріне қоңырау шалыңыз.
Неліктен үйдегі тексеру кейде клиникаға барудан дәлірек
Кабинетте көп адамдар өздерін жинақтап, «қалыпты» көрінуге тырысады, ал үйде туыстар күнде көріп жүрген нәрсе байқалады. Дәрігер адамның өз бөлмесінде қалай ұстайтынын, терезелер пердемен жабылмаған ба, «қорғаныс» заттарының қоры, ішімдік ішкен іздер, бос дәрі қораптары бар ма, соны байқайды. Бұл егжей-тегжейлер, мысалы, депрессияны психоздан, ал қарт адамдағы сананың шатасуын созылмалы аурудың өршуінен ажыратуға көмектеседі.
Отбасы үшін үйге бару — қатар тұратындардың бәріне бірден жауап алу мүмкіндігі. Психиатр не болып жатқанын, қазір қандай қауіптер бар екенін, кешке және түнде өзін қалай ұстау керегін, қолжетімді жерден нені алып тастау керегін, 103-ке қашан қоңырау шалу керегін түсіндіреді. Астанада көп туысы жоқ өңірлерден келгендердің көбі үшін дәрігердің мекемелерді ұзақ аралаусыз жоспар құруға көмектесетіні әсіресе маңызды.
Психиатрдың үйге баруы қалай өтеді
Алдымен әкімшіге қоңырау шаласыз немесе дәрігермен бейне арқылы байланысасыз: жағдайды сипаттап, мекенжайды, жасын, қабылдап жүрген дәрілерді айтасыз. Дәрігер қауіптерді алдын ала нақтылап, адамды алдау мен қысымсыз баруға қалай дайындау керегін айтады. Орнында психиатр танысып, пациентпен оңаша және отбасымен сөйлеседі, тексеру жүргізіп, ойлауды, көңіл-күйді, есті, өмірге төнетін қауіпті бағалайды. Содан кейін қорытындыларын түсіндіріп, нұсқаларды талқылайды: бақылау, үйде емдеу, қайталап бару немесе стационар.
Үйге бару шұғыл көмекті алмастырмайды. Егер адам өзін немесе басқаларды өлтіремін деп қорқытса, қолына пышақ ұстаса, өзін жарақаттап қойса, есін жоғалтса, құрысулар немесе ауыр улану болса, 103 немесе 112 нөміріне қоңырау шалыңыз. Пациент көмектен бас тартып, қауіпті болса, ауыр психозды үйде емдеу жүргізілмейді: мұндай жағдайларда стационар қажет, ал еріксіз ауруханаға жатқызу тек ҚР заңында белгіленген тәртіппен, сот шешімі бойынша мүмкін.
Біз қалай көмектесеміз
Отбасыны баруға дайындау
Дәрігер келгенге дейін адаммен оның ойлары туралы дауласпау және болмайтын нәрсені уәде етпеу маңызды. Шынын айтуға болады: «Біз алаңдап жүрміз, сенің ұйқың мен көңіл-күйің туралы сөйлесу үшін бізге дәрігер келеді». Өткір заттарды, артық дәрілерді, көліктің кілттерін алып қойыңыз. Үзінді көшірмелер мен препараттардың атаулары болса, дәрігер бірден көруі үшін оларды көрнекі жерге қойыңыз.
Бетпе-бет тексеру және қауіптерді бағалау
Психиатр әңгіме мен клиникалық тексеру жүргізіп, жақындарынан өзгерістердің тарихын нақтылайды. Суицидтік ойларға, агрессияға, тамақ пен судан бас тартуға, мастық немесе ішімдіктен кенет бас тарту белгілеріне ерекше назар аударылады. Нәтижесінде дәрігер жағдайдың дәл қазір қаншалықты қауіпті екенін, бүгін қандай қадамдар қажет, ал қайсысын алдағы аптаға жоспарлауға болатынын түсіндіреді.
Үйде емдеу және бақылау
Егер жағдай үйде қалуға мүмкіндік берсе, дәрігер терапия тағайындап, оны қалай қабылдау керегін, неге назар аудару керегін және қашан қайта байланысқа шығу керегін түсіндіре алады. Препараттар жеке, тек дәрігердің тағайындауы бойынша таңдалады. Туыстарға түсінікті міндеттер беріледі: дәрі қабылдауды, ұйқы мен тамақтануды бақылау, өзгерістер мен алаңдатарлық белгілер туралы дәрігерге хабарлау.
Ауруханаға жатқызуға көмек
Үйде қауіпті болса немесе емдеу мүмкін болмаса, Наркология 24 психиатры отбасыға стационардың неге қажет екенін түсіндіріп, ерікті түрде ауруханаға жатқызуды ұйымдастыруға көмектеседі. Адам бас тартса, ал қауіп жоғары болса, дәрігер қайда жүгіну керегін және заң шеңберінде қалай әрекет ету керегін айтады. Клиника адамдарды күшпен алып кетпейді: еріксіз емдеу туралы барлық шешімдерді сот қабылдайды.
Мифтер мен фактілер
МифПсихиатр келіп, адамды бірден ауруханаға алып кетеді
ФактЖоқ. Дәрігер тексеру және көмектесу үшін келеді. Ауруханаға жатқызу онсыз қауіпті болса ғана талқыланады және ерікті түрде жүргізіледі; келісімсіз — тек заңда белгіленген тәртіппен сот шешімі бойынша.
МифАдам сөйлесуден бас тартса, бару пайдасыз
ФактӘңгімеден бас тартқан жағдайда да дәрігер мінез-құлық пен орта арқылы көп нәрсені көреді және туыстарынан маңызды мәліметтер алады. Адам сабырлы маманды көргенде көбіне бару кезінде-ақ сөйлесуге келіседі.
МифПсихиатрдың шақырылғанын көршілер көріп, жұмыста біліп қояды
ФактДәрігер таныту белгілерінсіз келеді, бару анонимді, есепке қоймай өтеді. Пациент туралы мәліметтер дәрігерлік құпия болып табылады және жұмыс берушіге берілмейді. Көршілерге ештеңе хабарлаудың қажеті жоқ.
Шақыру қалай өтеді
- Қоңырау шалыңыз немесе жазыңызДиспетчер тәулік бойы жауап береді, 3–5 минутта жағдайды, жасты, ішімдік немесе қолдану қанша уақытқа созылғанын, созылмалы ауруларды және мекенжайды нақтылайды. Тегіңізді айту міндетті емес.
- Дәрігер шығадыНарколог немесе психиатр жабдық пен препараттармен шығады. Жолдағы уақыт ауданға байланысты — әдетте бір сағат ішінде. Сипаттама бойынша стационар немесе 103 қажет болса, бірден айтамыз.
- Тексеру және көмекҚан қысымы, тамыр соғысы, сатурация, қажет болса қандағы қант, неврологиялық статус. Содан кейін — көрсетілім бойынша тамшылатқыш немесе өзге ем, 1–3 сағат.
- Келесі күндерге жоспарТуыстарға ұсынымдар, түнде және ертең не істеу керек, телефон арқылы жағдайды бақылау, қажет болса қайта келу.
- Әрі қарайғы емКодтау, психотерапия, оңалту немесе психиатрдың бақылауы — жедел жағдай басылып, адам дайын болғанда.
Бағалар
| Психиатрдың онлайн кеңесі | 15 000 ₸ |
| Психиатрдың бетпе-бет кеңесі | 18 000 ₸ |
| Психиатрды үйге шақыру | 40 000 ₸ |
| Телефон арқылы кеңес | тегін |
Түпкілікті құны емдеу басталғанға дейін келісіледі. Бағалар теңгемен, жария оферта болып табылмайды.
Көмекті қайдан алуға болады
Астанада «Психиатрды үйге шақыру» — тәулік бойы, демалыссыз. Дәрігерді үйге шақыру: қаланың барлық аудандары мен жақын маңдағы елді мекендер. Бетпе-бет қабылдау үшін Наркология 24 екі мекенжай бойынша жұмыс істейді: Астана, Ауэзова көшесі, 6, кеңсе 37 және Астана, Иманова көшесі, 176. Астана және Ақмола облысы басқа елді мекенінде тұрсаңыз, қоңырау шалыңыз — көмекті тезірек алу жолын айтамыз.
Анонимді және құпия
Астанада дәрігер қарапайым киіммен, айыру белгілері жоқ көлікпен келе алады. Ем туралы құжаттар тек пациентке беріледі. Анықтама немесе еңбекке жарамсыздық парағы қажет болса, бұл бөлек және тек сіздің қалауыңыз бойынша талқыланады.
Сұрақтар мен жауаптар
Дәрігер келер алдында адамға не айту керек?
Шынайы әрі сабырлы сөйлеңіз: сіз оның ұйқысы мен көңіл-күйі үшін алаңдап, сөйлесу үшін дәрігер шақырдыңыз. Мұны тексеру деп атамаңыз және «сантехник» келеді деп алдамаңыз — алдау сенімді бұзып, болашақта емдеуге кедергі келтіреді.
Астанада психиатр қаншалықты тез келеді?
Уақыт ауданға, ауа райына және жолдардың жүктемесіне байланысты: қарбалас сағаттарда сол және оң жағалау арасындағы жол көбірек уақыт алады. Әкімші қоңырау кезінде шамамен уақытты айтады. Жағдай өмірге қауіпті болса, күтпей, 103 немесе 112 нөміріне қоңырау шалыңыз.
Қарт туысқа психиатр шақыруға бола ма?
Иә, сананың шатасуы, есте сақтау мен ұйқының бұзылуы бар қарт адамдарға бару — жиі кездесетін жағдай. Дәрігер психикалық бұзылысты соматикалық аурудың асқынуынан ажыратуға көмектеседі және қажет болса, басқа мамандардың тексеруін ұсынады.
Бару кезінде кім қатысуы керек?
Өзгерістердің тарихын жақсы білетін кем дегенде бір жақынның болғаны дұрыс. Әңгіменің бір бөлігін дәрігер пациентпен оңаша жүргізеді. Балаларды осы уақытта басқа бөлмеде алаңдатқан немесе туыстарына апарып қойған жөн. Сонда дәрігер ересектермен сабырлы сөйлесіп, барлық маңызды сұрақтарды қоя алады.
Адам мас болса, не істеу керек?
Егер ол агрессивті болса, есінен танса, қан аралас құсса немесе құрысулар болса, бірден 103 немесе 112 нөміріне қоңырау шалыңыз. Егер адам ішіп жүріп, сонымен бірге оғаш мінез көрсетсе, шақыру кезінде бұл туралы хабарлаңыз: үйге нарколог немесе қос диагнозбен жұмыс тәжірибесі бар психиатр баруы мүмкін.
Барғаннан кейін не болады?
Сіз ұсынымдар мен жоспар аласыз: үйде емдеу, қайталап бару, онлайн сүйемелдеу немесе стационар. Дәрігер қандай белгілер шұғыл қоңырауды қажет ететінін түсіндіреді. Жақыныңызды және өзіңізді қалай қолдау керегін талқылау үшін отбасыға психологпен бөлек кездесу тағайындауға болады.
Астанада дәрігер қайда барады және қай жерде қабылдайды?
Үйге шақыру — қаланың барлық аудандары мен жақын маңдағы елді мекендер, тәулік бойы. Қабылдау — екі бөлімшеде: Астана, Ауэзова көшесі, 6, кеңсе 37 және Астана, Иманова көшесі, 176. Телефон: +7 (700) 309-30-17.
Дереккөздер және әдістеме
Материалды Наркология 24 медициналық редакциясы мына негізде дайындады:
- Аурулардың халықаралық жіктемесі АХЖ-10 және АХЖ-11, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы
- Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің диагностика және емдеу клиникалық хаттамалары
- Қазақстан Республикасының «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодексі
- Алкоголь мен есірткіге тәуелділікті және психикалық бұзылыстарды емдеу жөніндегі NICE (Ұлыбритания) нұсқаулықтары
- ДДҰ-ның психобелсенді заттарды қолдануға байланысты бұзылыстарды емдеу жөніндегі ұсынымдары
Ақпарат анықтамалық сипатта және маман кеңесін алмастырмайды. Редакциялық саясат
