ТексергенМағжанов Арман МэлсұлыПсихиатр дәрігер, өтілі 24 жыл · жаңартылды 08.11.2026
Негізгі фактілер
- АХЖ-10 коды
- F32
- Кім жүргізеді
- Дәрігер-психиатр, психотерапия үшін психотерапевт
- Қайда
- Алматыдағы кабинет, үйге шығу, бейнекеңестер
- Ұзақтығы
- Алғашқы жақсарулар 2–4 аптадан кейін, курс 6 айдан бастап
- Анонимділік
- Құжатсыз және диспансерлік есепке қойылмай
- Қашан шұғыл
- Өз-өзіне қол жұмсау туралы ойлар, қоштасу әңгімелері, тамақ пен судан бас тарту — 103
- Нәтиже
- Өмірге қызығушылықтың, ұйқының, жұмысқа қабілеттің оралуы
Не білу маңызды
Депрессия кезінде көбіне пациенттің өзі емес, жақындары шақырады. Сенбі күні таңертең қоңырау: Медеу ауданынан хабарласқан қызы анасы зейнетке шыққаннан кейін үйден шықпай қойғанын, тамақ ішпейтінін, таңғы төртте оянып жылайтынын айтады. Немесе әйелі: күйеуі бір ай бойы диванда жатыр, жұмысқа баруды қойды, «бәрі мағынасыз» дейді. Диспетчер ең алдымен өлім туралы әңгімелер болды ма деп сұрайды — бригаданың дәл қазір шығуы немесе кеңес тағайындалуы осы жауапқа байланысты.
Депрессиясы бар адамның пәтерінде әдетте тыныш болады. Перделер тартылған, үстелде қол тигізілмеген тамақ, адам бір қалыпта отырып, қысқа жауап береді. Ол дау-дамай шығармайды, сондықтан отбасы ұзақ уақыт мұны жалқаулық немесе қыңырлық деп санайды. Алғашқы барғанда менің міндетім — депрессияның тереңдігі мен суицид қаупін бағалау, соматикалық себептерді жоққа шығару, емді дәл қазір бастау керек пе екенін түсіну. Көбіне ем үйде өтеді, бірақ кейде стационар қауіпсізірек.
Депрессияның белгілері
- күннің басым бөлігінде, әр күн дерлік түсіңкі, мұңды көңіл-күй
- бұрын қуанта алатын нәрсеге — жұмысқа, хоббиге, араласуға қызығушылықтың жоғалуы
- демалғаннан кейін де тұрақты шаршау және күштің құлдырауы
- таңғы төрт-бесте ерте ояну немесе, керісінше, 12–14 сағат ұйықтау
- тәбеттің төмендеуі немесе күрт артуы, салмақтың өзгеруі
- кінә сезімі, өзін түкке тұрғысыз сезіну, менсіз бәріне жақсы болар еді деген ойлар
- зейінді шоғырландыру, қарапайым шешім қабылдау, қажетті нәрсені есіне түсіру қиын
Кемінде екі-үш белгі сәйкес келсе — дәрігерге жүгінген жөн. Телефон арқылы кеңес тегін және анонимді. Өмірге қауіп төнсе, 103 немесе 112 нөміріне қоңырау шалыңыз.
Депрессия неліктен пайда болады
Депрессия биология мен өмірлік жағдайлардың тоғысында дамиды. Тұқым қуалаушылық, нейромедиаторлар алмасуының ерекшеліктері, гормондық өзгерістер, созылмалы аурулар, оның ішінде қалқанша без бен жүрек аурулары рөл атқарады. Көбіне айрылу түрткі болады: жақын адамның қайтыс болуы, ажырасу, жұмыстан босату, көшу, зейнетке шығу. Бірақ депрессия көрінетін себепсіз де басталуы мүмкін, және бұл адамның «өзін-өзі қамшылағанын» білдірмейді.
Ішімдік туралы жеке айту керек. Көп адам көңіл-күйін спиртті ішімдікпен көтеруге тырысады, және біраз уақыт бұл көмектеседі. Кейін ішімдіктің өзі депрессияны тереңдете бастайды, ұйқыны бұзады және суицид қаупін арттырады. Сондай-ақ депрессия биполярлы аффективті бұзылыс кезінде, босанғаннан кейін, егде жастағы адамдарда және кейбір дәрілердің әсерінен болады. Сондықтан диагнозды іздеу жүйесі емес, дәрігер қоюы маңызды.
Депрессияны емдеу қалай өтеді: қадам-қадаммен
Бейнекеңестен бастауға болады: дәрігер жағдайды бағалап, ұйқы, тәбет, ойлар, суицид қаупі туралы сұрайды. Егер адам үйден шықпаса, психиатрдың өзі келеді — Бостандық, Түрксіб ауданына немесе қала маңына, тіпті Қонаевқа да. Дәрілер тізімін және соңғы талдау нәтижелерін дайындаңыз. Алғашқы қабылдауда алдын ала диагноз қойылып, ем талқыланады. Одан әрі әсері мен көтерімділігін бағалау үшін 1–2 аптадан кейін онлайн немесе бетпе-бет қайталама кездесулер өтеді.
Егер адамда жоспары бар өз-өзіне қол жұмсау туралы ойлар немесе бұрын әрекеттер болса, ол тамақ пен судан бас тартса, кінә туралы сандырақ идеялар немесе дауыстар пайда болса, сондай-ақ депрессия ауыр ұзақ ішумен қатар жүрсе, үйде емдеу жарамайды. Мұндай жағдайларда стационар қажет. Қауіп тікелей болса, 103 немесе 112-ге хабарласыңыз. Балалар мен жастар үшін 150 сенім телефоны жұмыс істейді.
Біз қалай көмектесеміз
Диагностика
Психиатр клиникалық әңгіме жүргізеді, депрессияны бағалаудың стандартталған шкалаларын қолданады, бұрынғы эпизодтар, көңіл-күйдің көтерілуі, тұқым қуалаушылық туралы сұрайды. Биполярлы аффективті бұзылысты жоққа шығару маңызды, себебі емі басқаша. Қажет болса қалқанша без гормондарына талдау, жалпы қан талдауы және басқа мамандардың кеңестері тағайындалады.
Дәрі-дәрмекпен емдеу
Орташа және ауыр депрессия кезінде антидепрессанттар тағайындалады. Препарат белгілер, жас, қосалқы аурулар және басқа дәрілер ескеріліп таңдалады. Әсері 2–4 апта ішінде біртіндеп дамиды, сондықтан қабылдауды ерте тастамау маңызды. NICE және ДДСҰ ұсынымдары бойынша қайталану қаупін азайту үшін ем жақсарғаннан кейін кемінде 6 ай жалғастырылады.
Психотерапия
Когнитивті-мінез-құлықтық және тұлғааралық психотерапия жеңіл және орташа депрессия кезінде тиімді, ал ауыр депрессияда дәрілердің әсерін күшейтеді. Наркология 24 психотерапевті мұңды қолдап тұрған ойларды талдауға, үйреншікті белсенділікті қалпына келтіруге, қарым-қатынасты реттеуге көмектеседі. Сессиялар бетпе-бет немесе онлайн, аптасына бір рет өтеді, әдетте курс 8-ден 20 кездесуге дейін.
Сүйемелдеу және алдын алу
Жақсарғаннан кейін дәрігер бақылауды жалғастырады: көңіл-күйді, ұйқыны, жанама әсерлерді қадағалайды, препараттарды қашан және қалай біртіндеп азайту керектігін шешеді. Пациент пен отбасы қайталанудың алғашқы белгілерін байқауды үйренеді. Егер депрессия қайталанса, ұзағырақ мерзімге демеуші терапия талқыланады. Кездесулерді онлайн өткізуге болады.
Мифтер мен фактілер
МифДепрессия — жалқаулық, тек өзіңді қолға алу керек
ФактДепрессия — ми жұмысындағы өзгерістері бар ауру. Ерік күшімен пневмонияны емдеуге болмайтыны сияқты, адам да ерік күшімен «жиналып» кете алмайды. Кінәлау тек кінә сезімі мен мұңды күшейтеді.
МифАнтидепрессанттар тәуелділік тудырып, тұлғаны өзгертеді
ФактЗаманауи антидепрессанттар тәуелділік тудырмайды және тұлғаны өзгертпейді. Дұрыс емделгенде адам бұрынғы қалпына оралады. Оларды біртіндеп және дәрігермен бірге тоқтату керек.
МифДемалуға кетсе, депрессия өзінен-өзі өтеді
ФактДемалыстан кейінгі жеңіл жабырқау кетуі мүмкін, бірақ нағыз депрессия емсіз айлап, жылдап созылып, қайталанып, тереңдей түсуі мүмкін. Ортаны ауыстыру тек емге қосымша ретінде ғана көмектеседі.
Шақыру қалай өтеді
- Қоңырау шалыңыз немесе жазыңызДиспетчер тәулік бойы жауап береді, 3–5 минутта жағдайды, жасты, ішімдік немесе қолдану қанша уақытқа созылғанын, созылмалы ауруларды және мекенжайды нақтылайды. Тегіңізді айту міндетті емес.
- Дәрігер шығадыНарколог немесе психиатр жабдық пен препараттармен шығады. Жолдағы уақыт ауданға байланысты — әдетте бір сағат ішінде. Сипаттама бойынша стационар немесе 103 қажет болса, бірден айтамыз.
- Тексеру және көмекҚан қысымы, тамыр соғысы, сатурация, қажет болса қандағы қант, неврологиялық статус. Содан кейін — көрсетілім бойынша тамшылатқыш немесе өзге ем, 1–3 сағат.
- Келесі күндерге жоспарТуыстарға ұсынымдар, түнде және ертең не істеу керек, телефон арқылы жағдайды бақылау, қажет болса қайта келу.
- Әрі қарайғы емКодтау, психотерапия, оңалту немесе психиатрдың бақылауы — жедел жағдай басылып, адам дайын болғанда.
Бағалар
| Психиатрдың кеңесі | 15 000 ₸ |
| Қайталама кеңес | 12 000 ₸ |
| Психотерапия сессиясы (50 мин) | 15 000 ₸ |
| Телефон арқылы кеңес | тегін |
Түпкілікті құны емдеу басталғанға дейін келісіледі. Бағалар теңгемен, жария оферта болып табылмайды.
Көмекті қайдан алуға болады
Алматыда «Депрессияны емдеу» — тәулік бойы, демалыссыз. Дәрігерді үйге шақыру: қаланың барлық аудандары мен жақын маңдағы елді мекендер. Бетпе-бет қабылдау үшін Наркология 24 екі мекенжай бойынша жұмыс істейді: Алматы, Жандосова көшесі, 84 және Алматы, Сейфуллина даңғылы, 21, кеңсе 11. Алматы және Алматы облысы басқа елді мекенінде тұрсаңыз, қоңырау шалыңыз — көмекті тезірек алу жолын айтамыз.
Анонимді және құпия
Алматыда дәрігер қарапайым киіммен, айыру белгілері жоқ көлікпен келе алады. Ем туралы құжаттар тек пациентке беріледі. Анықтама немесе еңбекке жарамсыздық парағы қажет болса, бұл бөлек және тек сіздің қалауыңыз бойынша талқыланады.
Сұрақтар мен жауаптар
Депрессияны жай нашар көңіл-күйден қалай ажыратуға болады?
Нашар көңіл-күй бірнеше күнде өтеді және оқиғаларға байланысты болады. Депрессия кемінде екі аптаға созылады, күннің басым бөлігін алады, қызығушылықтың жоғалуымен, ұйқы мен тәбеттің бұзылуымен, күштің құлдырауымен қатар жүреді. Егер осы сипаттамадан өзіңізді немесе жақыныңызды таныған болсаңыз, психиатрға көрінген жөн.
Депрессияны емдеу қанша уақытқа созылады?
Алғашқы жақсарулар әдетте 2–4 аптадан кейін байқалады. Содан соң нәтижені бекіту үшін эпизодтан шыққаннан кейін ем кемінде 6 ай жалғастырылады. Қайталама эпизодтар кезінде мерзім ұзағырақ болуы мүмкін. Нақты жоспарды дәрігер кеңес кезінде сізбен талқылайды.
Депрессияны тек психотерапиямен емдеуге бола ма?
Жеңіл депрессия кезінде — иә, психотерапия негізгі әдіс бола алады. Орташа және ауыр депрессия кезінде әдетте препараттар мен психотерапияны үйлестіру ұсынылады. Шешімді дәрігер ауырлықты бағалағаннан кейін, сіздің қалауыңызды ескеріп, сізбен бірге қабылдайды.
Жақын адам өз-өзіне қол жұмсау туралы айтса, не істеу керек?
Байыппен қараңыз, дауласпаңыз және ұялтпаңыз. Оның жоспары бар ма деп тура сұраңыз. Дәрілер мен қауіпті заттарды алып қойыңыз, жалғыз қалдырмаңыз. Қауіп тікелей болса, 103 немесе 112-ге хабарласыңыз. Олай болмаса, психиатрды үйге шақырыңыз немесе бүгіннің өзінде онымен бейне арқылы байланысыңыз.
Емді жұмыспен қатар алып жүруге бола ма?
Көбіне иә. Көп адам жұмысын жалғастырады, әсіресе жеңіл және орташа депрессия кезінде. Алғашқы апталарда препараттардан ұйқышылдық немесе әлсіздік болуы мүмкін, дәрігер бұл туралы ескертеді. Ауыр депрессия кезінде уақытша үзіліс қажет болуы мүмкін.
Ем кезінде ішімдік ішуге бола ма?
Жоқ. Ішімдік депрессияны тереңдетеді, антидепрессанттардың әсеріне кедергі келтіреді, жанама әсерлерді күшейтеді және суицид қаупін арттырады. Егер спиртті ішімдіктен бас тарту қиын болса, бұл туралы дәрігерге айтыңыз: Наркология 24 клиникасында нарколог бар, және емді осыны ескеріп жоспарлауға болады.
Алматыда дәрігер қайда барады және қай жерде қабылдайды?
Үйге шақыру — қаланың барлық аудандары мен жақын маңдағы елді мекендер, тәулік бойы. Қабылдау — екі бөлімшеде: Алматы, Жандосова көшесі, 84 және Алматы, Сейфуллина даңғылы, 21, кеңсе 11. Телефон: +7 (700) 309-29-88.
Дереккөздер және әдістеме
Материалды Наркология 24 медициналық редакциясы мына негізде дайындады:
- Аурулардың халықаралық жіктемесі АХЖ-10 және АХЖ-11, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы
- Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің диагностика және емдеу клиникалық хаттамалары
- Қазақстан Республикасының «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодексі
- Алкоголь мен есірткіге тәуелділікті және психикалық бұзылыстарды емдеу жөніндегі NICE (Ұлыбритания) нұсқаулықтары
- ДДҰ-ның психобелсенді заттарды қолдануға байланысты бұзылыстарды емдеу жөніндегі ұсынымдары
Ақпарат анықтамалық сипатта және маман кеңесін алмастырмайды. Редакциялық саясат
