ТексергенЖұмабеков Ринат ҚанатұлыНарколог-психиатр дәрігер, өтілі 21 жыл · жаңартылды 08.11.2026
Негізгі фактілер
- Кім жүргізеді
- Психиатр-нарколог дәрігер, стационарда — тәулік бойы жұмыс істейтін медициналық топ
- Қайда
- Алматыда және қала маңында үйде немесе клиника стационарында
- Ұзақтығы
- Алкогольде 1–2 күннен бастап, басқа заттарда 7–10 күн және одан да ұзақ
- Анонимділік
- Есепке қоймай, мәліметтер дәрігерлік құпиямен қорғалған
- Қашан шұғыл
- Құрысу, психоз, есінен тану, тыныс алудың тежелуі — 103 немесе 112-ге қоңырау шалыңыз
- Нәтижесі
- Бас тарту синдромын қауіпсіз өткеру және тәуелділікті емдеуге көшу
Не білу маңызды
«Детокс» сөзін қазір қай жерде болса да қолданады — шырындардан бастап спа-салондарға дейін. Наркологияда бұл нақты медициналық рәсім: дәрігердің бақылауымен бас тарту синдромын емдеу. Диспетчерлік бөлімнен қоңырау шалып, «детоксикация керек» десе, мен ең алдымен нақтылаймын: қандай заттан, қанша уақыт, соңғы қабылдау қашан, онымен бірге тағы не қабылданды. Бәрі осыған байланысты — қайда емдеу, неше күн, қандай қауіптер және қандай препараттар қажет болады.
Кезекші бригаданың әдеттегі аптасы жағдайлардың қаншалықты әртүрлі болатынын көрсетеді. Сейсенбі кеші — Бостандық ауданында он күн ішімдікке салынғаннан кейінгі ер адам, екі келуде үйде детоксикация. Жұма түні — Наурызбай ауданында бірнеше затты тоқтатқан жас жігіт, бірден стационар. Жексенбі — бір кездері «бір айға» тағайындалған ұйықтататын дәрілерді тоқтатқысы келетін Қонаевтан келген әйел. Әркімнің өз жоспары бар, мұнда үлгі болуы мүмкін емес.
Медициналық детоксикация қашан қажет
- адам алкогольді немесе есірткіні үнемі қолданады және тоқтатуды ұйғарды
- тоқтатуға тырысқанда діріл, терлеу, ұйқысыздық, мазасыздық пайда болады
- бұрын тоқтатқанда құрысу, галлюцинациялар немесе сананың шатасуы болған
- бірден бірнеше зат немесе таблеткалармен бірге алкоголь қолданылады
- дәрігердің бақылауынсыз ұйықтататын немесе тыныштандыратын дәрілерді ұзақ қабылдау
- алда кодтау, блокада немесе оңалту тұр — «таза» бастау қажет
- қабылдауды өз бетінше тоқтату әрекеттері іркіліспен аяқталған
Ішімдік екі-үш күннен ұзаққа созылса, қалтырау, құсу, қан қысымының секірістері немесе ұйқысыздық пайда болса — өз бетінше шығу емес, дәрігер қажет. Телефон арқылы кеңес тегін. Құрысу, сананың шатасуы немесе елестер болса, 103 немесе 112 нөміріне қоңырау шалыңыз.
Бас тартқанда не болады және дәрігер не үшін керек
Ұзақ қолдану жүйке жүйесінің жұмысын өзгертеді: ол заттың қатысуымен жұмыс істеуге үйренеді. Ол кенеттен жоғалғанда бас тарту синдромы басталады. Алкогольде бұл — діріл, қан қысымының секіруі, ұйқысыздық, ал ауыр жағдайларда құрысу мен делирий. Апиындарда — ауырсыну, терлеу, іш өту, қатты мазасыздық. Седативтік препараттарды тоқтатқанда құрысу болуы мүмкін, сондықтан оларды бірден тоқтатпай, көбіне біртіндеп азайтады.
Детоксикация екі міндетті шешеді: азапты жеңілдету және қауіпті асқынулардың алдын алу. ДДСҰ мен NICE орынды таңдау — үй ме, әлде стационар ма — тәуелділіктің ауырлығына, бұрынғы асқынуларға, соматикалық және психикалық денсаулыққа және үйдегі қолдаудың болуына байланысты екенін атап көрсетеді. Мынаны да шынын айту маңызды: детоксикация тәуелділіктің өзін емдемейді. Келесі кезеңдерсіз алғашқы апталарда іркіліс өте жиі болады.
Детоксикация қалай өтеді: үйде немесе клиникада
Бәрі әңгімеден басталады: диспетчер анамнез жинайды, ал дәрігер форматты алдын ала таңдау үшін бейнебайланыс арқылы отбасымен және пациентпен сөйлесе алады. Содан кейін — үйге бару немесе ауруханаға жатқызу. Тексеру, қан қысымы, тамыр соғысы, сатурация, қажет болса талдаулар мен ЭКГ. Әрі қарай күнделікті инфузиялық терапия, В тобындағы дәрумендер, дәрігердің тағайындауы бойынша белгілерді жеңілдететін препараттар. Жағдай клиникалық шкалалар бойынша бағаланады, емдеу күн сайын түзетіледі.
Бұрын делирий немесе құрысу болса, бірнеше затты тоқтатқанда, седативтік препараттардың жоғары мөлшерін тоқтатқанда, жүрек пен бауырдың ауыр ауруларында, жүктілікте, суицидтік ойларда, психозда және қасында ересек адам болмаса, үйде детоксикация жүргізілмейді. Мұндай жағдайларда стационар қажет. Тыныс алу тежелсе, есінен танса, құрысу, кеудедегі ауырсыну болса — дереу 103 немесе 112-ге қоңырау шалыңыз.
Біз қалай көмектесеміз
Алкогольден детоксикация
Негізі — сұйықтықтың, электролиттердің және В тобындағы дәрумендердің, әсіресе тиаминнің орнын толтыру. Айқын абстиненцияда дәрігер құрысу мен делирийдің алдын алатын препараттарды, көбіне бензодиазепиндер тобынан, қысқа курспен, біртіндеп тоқтатумен және бақылаумен тағайындайды. Әдетте жедел кезең 3–5 күнге созылады, жеңіл абстиненцияда — азырақ, және емнің бір бөлігін үйде жүргізуге болады.
Апиындық тәуелділіктегі детоксикация
Емдеу бас тарту белгілерін жеңілдетуге бағытталған: ауырсынуға, жүрек айнуына, диареяға, ұйқысыздық пен мазасыздыққа қарсы препараттар, сусызданғанда инфузиялық терапия. Жедел кезең шамамен бір аптаға созылады. Детоксикация аяқталып, ағзада апиындардың жоқтығы расталғаннан кейін рецидивке қарсы терапияны, соның ішінде апиын рецепторларының антагонистерімен емдеуді талқылауға болады.
Седативтік және ұйықтататын дәрілерді тоқтату
Тыныштандыратын препараттарды ұзақ қабылдауды кенеттен тоқтату құрысу мен психотикалық белгілер тудыруы мүмкін. Сондықтан көбіне дәрігердің бақылауымен, кейде стационарда мөлшерді біртіндеп азайту қолданылады. Азайту жылдамдығы жеке таңдалады. Қатар ұйқысыздық пен мазасыздықты дәрісіз әдістермен және психотерапиямен емдейміз.
Детоксикациядан кейінгі қолдау
Детоксикацияның соңғы күндері — жоспарлау уақыты. Адам әңгімеге қатыса алатын бойда психотерапевт қосылады. Ұстап тұруға не көмектесетінін талқылаймыз: амбулаториялық бақылау, қолдау топтары, қажетті айықтық мерзімінен кейін кодтау немесе химиялық қорғаныс, оңалту бағдарламасы. Отбасы бақылаусыз және айыптаусыз қалай қолдау керектігі туралы кеңес алады.
Мифтер мен фактілер
МифДетоксты шырындармен және шөп шайларымен жасауға болады
ФактНаркологиядағы детоксикация — «шлактарды тазалау» емес, бас тарту синдромын емдеу. Шырындар мен шөп жинақтары құрысу мен делирийдің алдын алмайды, ал кейбір шөптер дәрілермен әрекеттеседі. Тәуелділікте медициналық көмек қажет.
МифДетоксикациядан кейін тәуелділік өтіп кетті
ФактДетоксикация жедел белгілерді басады, бірақ құштарлықты да, қолданудың себептерін де жоймайды. Бұл алғашқы қадам. Психотерапиясыз, рецидивке қарсы емсіз және қолдаусыз алғашқы апталар мен айларда іркіліс — жиі құбылыс.
МифҮйде әрдайым ауруханадан қауіпсізірек
ФактҮйде жайлырақ, бірақ әрдайым қауіпсізірек емес. Асқыну қаупі жоғары болғанда тәулік бойы бақылауы бар стационар нашарлауды уақытында байқауға мүмкіндік береді. Орынды таңдау — тексеру нәтижесі бойынша қабылданатын медициналық шешім.
Шақыру қалай өтеді
- Қоңырау шалыңыз немесе жазыңызДиспетчер тәулік бойы жауап береді, 3–5 минутта жағдайды, жасты, ішімдік немесе қолдану қанша уақытқа созылғанын, созылмалы ауруларды және мекенжайды нақтылайды. Тегіңізді айту міндетті емес.
- Дәрігер шығадыНарколог немесе психиатр жабдық пен препараттармен шығады. Жолдағы уақыт ауданға байланысты — әдетте бір сағат ішінде. Сипаттама бойынша стационар немесе 103 қажет болса, бірден айтамыз.
- Тексеру және көмекҚан қысымы, тамыр соғысы, сатурация, қажет болса қандағы қант, неврологиялық статус. Содан кейін — көрсетілім бойынша тамшылатқыш немесе өзге ем, 1–3 сағат.
- Келесі күндерге жоспарТуыстарға ұсынымдар, түнде және ертең не істеу керек, телефон арқылы жағдайды бақылау, қажет болса қайта келу.
- Әрі қарайғы емКодтау, психотерапия, оңалту немесе психиатрдың бақылауы — жедел жағдай басылып, адам дайын болғанда.
Бағалар
| Стационарда детоксикация (тәулік) | 35 000 ₸ |
| Стационар 3 тәулік | 95 000 ₸ |
| Стационарға тасымалдау | 10 000 ₸ |
| Телефон арқылы кеңес | тегін |
Түпкілікті құны емдеу басталғанға дейін келісіледі. Бағалар теңгемен, жария оферта болып табылмайды.
Көмекті қайдан алуға болады
Алматыда «Алкоголизм мен нашақорлық кезіндегі детоксикация» — тәулік бойы, демалыссыз. Дәрігерді үйге шақыру: қаланың барлық аудандары мен жақын маңдағы елді мекендер. Бетпе-бет қабылдау үшін Наркология 24 екі мекенжай бойынша жұмыс істейді: Алматы, Жандосова көшесі, 84 және Алматы, Сейфуллина даңғылы, 21, кеңсе 11. Алматы және Алматы облысы басқа елді мекенінде тұрсаңыз, қоңырау шалыңыз — көмекті тезірек алу жолын айтамыз.
Анонимді және құпия
Алматыда дәрігер қарапайым киіммен, айыру белгілері жоқ көлікпен келе алады. Ем туралы құжаттар тек пациентке беріледі. Анықтама немесе еңбекке жарамсыздық парағы қажет болса, бұл бөлек және тек сіздің қалауыңыз бойынша талқыланады.
Сұрақтар мен жауаптар
Детоксикация қанша уақытқа созылады?
Жеңіл және орташа ауырлықтағы алкогольдік абстиненцияда әдетте 2–5 күн, апиындықта — шамамен бір апта, седативтік препараттарды тоқтатқанда — мөлшерді біртіндеп азайтумен кейде бірнеше апта. Нақты мерзімді дәрігер тексеруден кейін анықтайды және көңіл-күйге қарап, емдеу барысында түзетеді.
Детоксикацияны үйде өтуге бола ма?
Жеңіл және орташа алкогольдік абстиненцияда, бұрын асқынулар болмаса және қасында ересек адам болса — көбіне иә. Наркология 24 дәрігері күн сайын келіп, тамшылатқыш қояды және жағдайды бақылайды. Асқыну қаупі жоғары болса, бақылау тәулік бойы жүретін стационарды ұсынамыз.
Талдау тапсыру керек пе?
Стационарда — иә, жалпы және биохимиялық қан талдауы, ЭКГ, көрсетілім бойынша басқа зерттеулер. Үйде дәрігер тексеру мен көрсеткіштерге сүйенеді, ал асқынуларға күдік болса, тексерілуге жібереді. Талдаулар емді таңдауға және бауыр немесе жүрек ақауларын уақытында байқауға көмектеседі.
Қала маңына барасыздар ма?
Иә, Қаскелеңге, Талғарға, Өтеген батырға, Қонаевқа және Алматы төңірегіндегі ауылдарға. Қаладан тыс жерде үйде детоксикация жүргізгенде жолды ескеру маңызды: күн сайын келу қиын болса, кейде стационардағы қысқа курс ақылға қонымдырақ. Диспетчер нұсқаларды саралауға көмектеседі және уақытты шынайы айтады.
Шыққаннан кейін не істеу керек?
Емдеуді жалғастыру: нарколог бақылауы, психотерапия, қаласа қажетті айықтық мерзімі мен тексеруден кейін кодтау немесе блокада. Алғашқы апталар — ең осал кезең. Біз хабарласып тұрамыз, кеңеске шақырамыз және отбасымен жұмыс істеу үшін психотерапевтті қосамыз.
Бұл анонимді ме?
Иә. Детоксикация ақылы анонимді негізде, диспансерлік есепке қоймай жүргізіледі. Мәліметтер ҚР «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодексі бойынша дәрігерлік құпиямен қорғалған және тек заңда тікелей көзделген жағдайларда ғана ашылады.
Алматыда дәрігер қайда барады және қай жерде қабылдайды?
Үйге шақыру — қаланың барлық аудандары мен жақын маңдағы елді мекендер, тәулік бойы. Қабылдау — екі бөлімшеде: Алматы, Жандосова көшесі, 84 және Алматы, Сейфуллина даңғылы, 21, кеңсе 11. Телефон: +7 (700) 309-29-88.
Дереккөздер және әдістеме
Материалды Наркология 24 медициналық редакциясы мына негізде дайындады:
- Аурулардың халықаралық жіктемесі АХЖ-10 және АХЖ-11, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы
- Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің диагностика және емдеу клиникалық хаттамалары
- Қазақстан Республикасының «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодексі
- Алкоголь мен есірткіге тәуелділікті және психикалық бұзылыстарды емдеу жөніндегі NICE (Ұлыбритания) нұсқаулықтары
- ДДҰ-ның психобелсенді заттарды қолдануға байланысты бұзылыстарды емдеу жөніндегі ұсынымдары
Ақпарат анықтамалық сипатта және маман кеңесін алмастырмайды. Редакциялық саясат
