ТексергенСмирнова Ольга НиколаевнаНарколог-психиатр дәрігер, өтілі 27 жыл · жаңартылды 08.11.2026
Негізгі фактілер
- АХЖ-10 коды
- F10.2
- Кім жүргізеді
- Психиатр-нарколог дәрігер, психотерапиялық әдістерде — психотерапевт дәрігер
- Қайда
- Алматыдағы клиникада немесе алдын ала тексеруден кейін үйде
- Ұзақтығы
- Рәсім — 30 минуттан 2 сағатқа дейін, әсер ету мерзімі жеке анықталады
- Анонимділік
- Есепке қоймай, дәрігерлік құпия, таңдалған атпен
- Қашан шұғыл
- Кодтаудан кейін алкоголь ішкенде қатты реакция — 103 немесе 112-ге қоңырау шалыңыз
- Нәтижесі
- Тәуелділікті кешенді емдеу аясында айықтықты қолдау
Не білу маңызды
Кодтау туралы маған көбіне үйге барған кезде-ақ сұрақ қояды — тамшылатқыш әлі тұр, адам әрең айыққан, ал туыстары «бүгін-ақ кодтағысы» келеді. Неге бұлай болмайтынын сабырмен түсіндіремін. Кез келген әдіс айықтықты талап етеді: әдетте кемінде бірнеше тәулік, ал кейбір дәрі-дәрмектер үшін — ұзағырақ. Оған дейін тексеру, қарсы көрсетілімдер туралы әңгіме, кейде талдаулар мен ЭКГ қажет. Ең бастысы — адамның өз ниеті, онсыз кодтау нәтиже бермейді.
Тамшылатқыштан кейін бірнеше күн өткен соң біз әдетте қайта кездесеміз — клиникада немесе үйде. Бұл Алатау ауданындағы пәтер, Қаскелеңдегі коттедж немесе адамға өзі келу ыңғайлы болса, қала орталығындағы кабинет болуы мүмкін. Дәрігер нұсқалар, олардың әсер ету тетігі мен қауіптері туралы айтады, сұрақтарға жауап береді, пациент ақпараттандырылған келісімге қол қояды. Тек содан кейін рәсім күні белгіленеді, ал одан кейінгі сүйемелдеуді алдын ала жоспарлаймыз.
Кодтау кімге сәйкес келуі мүмкін
- адам қолдануды өзі тоқтатқысы келеді және қосымша тірек іздейді
- ішімдікке салынуды емдегеннен кейін айықтықтың алғашқы апталарында іркілістер болған
- бірнеше күн тұрақты айықтық бар және жедел белгілер жоқ
- денсаулықты, жұмысты, қарым-қатынасты қалпына келтіру үшін «үзіліс» қажет
- жүрек, бауыр, психикалық жағдай бойынша қарсы көрсетілімдер жоқ
- адам қатар психотерапевтпен жұмыс істеуге дайын
- отбасы кодтау ғажайып емес, емнің бөлігі екенін түсінеді
Ішімдік екі-үш күннен ұзаққа созылса, қалтырау, құсу, қан қысымының секірістері немесе ұйқысыздық пайда болса — өз бетінше шығу емес, дәрігер қажет. Телефон арқылы кеңес тегін. Құрысу, сананың шатасуы немесе елестер болса, 103 немесе 112 нөміріне қоңырау шалыңыз.
Кодтау қалай әсер етеді және неге дайындық қажет
«Кодтау» деп әртүрлі әдістерді түсінеді. Дәрі-дәрмектік әдістер алкоголь қолданғанда физиологиялық реакция тудырады немесе құштарлықты төмендетеді: адам ішсе ауыр жағдайға ұшырайтынын біледі, және бұл ұстап тұруға көмектеседі. Психотерапиялық әдістер сендіруге және айықтыққа бағыт қалыптастыруға сүйенеді. Бірде-бір әдіс тәуелділікті «өшірмейді», бірақ жаңа әдеттер бекіп, адам алкогольсіз өмір сүруді үйренуі үшін уақыт беруі мүмкін.
Дайындық бірнеше себеппен қажет. Алкогольге реакция тудыратын дәрі-дәрмектер ол қанда әлі бар болса қауіпті — айықтық талабы осыдан. Қарсы көрсетілімдерге жүрек, бауыр аурулары, психикалық бұзылыстар, жүктілік жатады. Ал психотерапиялық әдістер адамның есі дұрыс болуын, неге келісетінін түсінуін және ерікті түрде қатысуын талап етеді. Сондықтан пациенттен «жасырын» кодтауға жол берілмейді.
Кодтау қалай өтеді: кеңестен бақылауға дейінгі кезеңдер
Алғашқы қадамды онлайн жасауға болады: қолдану тарихы, емделудің бұрынғы әрекеттері, аурулар және күтулер талқыланатын нарколог бейнекеңесі. Содан кейін — бетпе-бет тексеру, қажет болса талдаулар мен ЭКГ, айықтық мерзімін растау. Дәрігер таңдалған әдісті, оның әсерін, ықтимал реакцияларды түсіндіреді, және жазбаша ақпараттандырылған келісімге қол қойылады. Рәсім клиникада немесе үйде жүргізіледі, одан кейін — алғашқы апталарда бақылау және қоңыраулар.
Алкогольдік мастықта немесе айықтық мерзімі жеткіліксіз болғанда, жүректің, бауырдың, бүйректің жедел және ауыр созылмалы ауруларында, психоздарда, бірқатар әдістер үшін эпилепсияда, жүктілік пен бала емізу кезінде, сондай-ақ адамның өз келісімінсіз кодтауға болмайды. Дәрі-дәрмектік кодтаудан кейін алкоголь ішкенде ауыр реакция болуы мүмкін — мұндай жағдайда 103 немесе 112-ге қоңырау шалыңыз.
Біз қалай көмектесеміз
Химиялық қорғаныс
Алкогольдің ыдырауын бұзатын немесе оған деген құштарлықты төмендететін препараттарға негізделген дәрі-дәрмектік әдіс. Енгізу айықтықты тексеріп, зерттеуден өткізгеннен кейін көктамырға немесе бұлшықетке жүргізіледі. Адам қолдану айқын реакция тудыратынын біледі: қызару, жүрек соғысының жиілеуі, жүрек айну, қан қысымының түсуі. Егжей-тегжейін және қауіптерін дәрігер келісімге қол қойғанға дейін түсіндіреді.
Имплант тігу
Асептикалық жағдайда тері астына біртіндеп босап шығып, белгілі бір мерзім бойы әсерін сақтайтын препарат енгізіледі. Рәсім жергілікті жансыздандырумен шамамен жарты сағатқа созылады. Оның алдында тексеру, айықтық мерзімі және келісім міндетті. Имплант емнің орнын баспайды, айықтықтың алғашқы айларында тірек болады.
Психотерапиялық кодтау
Сендіруге және алкогольден бас тартуға бағыт қалыптастыруға негізделген әдістер, соның ішінде Довженко әдісі. Психотерапевт дәрігер жеке немесе топтық сеанс түрінде жүргізеді. Олардың тиімділігі адамның ынтасы мен сеніміне байланысты. Біз бұлар мидың «бұғатталуы» емес, психотерапиялық ықпал ету әдістері екенін шынын айтамыз.
Рәсімнен кейінгі сүйемелдеу
Егер қатар тәуелділік психотерапиясы, отбасымен жұмыс, ал қажет болса мазасыздықты, депрессияны, ұйқысыздықты емдеу жүрсе, кодтау жақсырақ нәтиже береді. Бақылау кездесулері, қоңыраулар, психотерапевт кеңестері туралы келісеміз. Әсер ету мерзімі аяқталғанда айықтықты әрі қарай қалай сақтау керегін, «бұрынғыға» кенет оралмай, талқылаймыз.
Мифтер мен фактілер
МифКодталған адам енді ешқашан ішкісі келмейді
ФактКодтау құштарлықты толық жоймайды және «мәңгілікке» әсер етпейді. Ол өзгерістер үшін тірек пен уақыт береді. Нәтиже ынтаға, қолдауға және емге қатысуға байланысты, сондықтан біз «өмір бойына» деген уәде бермейміз.
МифАдамға айтпай кодтауға болады
ФактПациенттің хабарынсыз және келісімінсіз кодтауға жол берілмейді және бұл өмірге қауіпті: дәрі-дәрмектік әдістен кейін алкоголь ішу ауыр реакция тудыруы мүмкін. Біз рәсімді тек жазбаша келісіммен жүргіземіз.
МифКодтау денсаулық пен психикаға зиян
ФактҚарсы көрсетілімдер, айықтық мерзімдері сақталса және тексеруден кейін әдістер қауіпсіз. Қауіптер негізінен әсер ету кезеңінде алкоголь ішумен байланысты, сондықтан дәрігер не істеуге болмайтынын алдын ала егжей-тегжейлі түсіндіреді.
Шақыру қалай өтеді
- Қоңырау шалыңыз немесе жазыңызДиспетчер тәулік бойы жауап береді, 3–5 минутта жағдайды, жасты, ішімдік немесе қолдану қанша уақытқа созылғанын, созылмалы ауруларды және мекенжайды нақтылайды. Тегіңізді айту міндетті емес.
- Дәрігер шығадыНарколог немесе психиатр жабдық пен препараттармен шығады. Жолдағы уақыт ауданға байланысты — әдетте бір сағат ішінде. Сипаттама бойынша стационар немесе 103 қажет болса, бірден айтамыз.
- Тексеру және көмекҚан қысымы, тамыр соғысы, сатурация, қажет болса қандағы қант, неврологиялық статус. Содан кейін — көрсетілім бойынша тамшылатқыш немесе өзге ем, 1–3 сағат.
- Келесі күндерге жоспарТуыстарға ұсынымдар, түнде және ертең не істеу керек, телефон арқылы жағдайды бақылау, қажет болса қайта келу.
- Әрі қарайғы емКодтау, психотерапия, оңалту немесе психиатрдың бақылауы — жедел жағдай басылып, адам дайын болғанда.
Бағалар
| Процедура алдындағы кеңес және тексеру | 10 000 ₸ |
| Процедура (стандартты нұсқа) | 50 000 ₸ |
| Процедура (ұзартылған нұсқа) | 80 000 ₸ |
| Телефон арқылы кеңес | тегін |
Түпкілікті құны емдеу басталғанға дейін келісіледі. Бағалар теңгемен, жария оферта болып табылмайды.
Көмекті қайдан алуға болады
Алматыда Наркология 24: кезекші бригада күндіз де, түнде де шығады, әдетте бір сағат ішінде (қаланың барлық аудандары мен жақын маңдағы елді мекендер). Қабылдау мен процедураларға арналған екі бөлімше — Алматы, Жандосова көшесі, 84 және Алматы, Сейфуллина даңғылы, 21, кеңсе 11. Көрсетілім бойынша ауруханаға жатқызу мен тасымалдауды ұйымдастырамыз.
Анонимді және құпия
Өтініш, диагноз және ем туралы мәліметтер ҚР «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодексі бойынша дәрігерлік құпия болып табылады. Біз оларды жұмыс берушіге, оқу орнына, полицияға немесе көршілерге бермейміз; ерекшеліктер — тек заңда тікелей көзделген жағдайлар. Шақыру үшін есіміңіз жеткілікті, ақылы анонимді ем диспансерлік есепке қоюды білдірмейді.
Сұрақтар мен жауаптар
Кодтау алдында неше күн ішпеу керек?
Мерзім әдіске байланысты және оны дәрігер анықтайды. Дәрі-дәрмектік кодтау үшін әдетте бірнеше күн толық айықтық, кейде одан да көп қажет. Рәсім алдында дәрігер соңғы қолдану уақытын нақтылайды және қауіпті реакцияны болдырмау үшін қажет болса тексеру жүргізеді.
Қандай әдісті таңдау керек?
Таңдау тәуелділік тарихына, денсаулыққа, бұрынғы тәжірибеге және адамның қалауына байланысты. Біреуге дәрі-дәрмектік әдіс, біреуге психотерапиялық әдіс сәйкес келеді. Кеңесте Наркология 24 дәрігері әрқайсысының артықшылықтары мен шектеулерін түсіндіріп, нақты нұсқаны таңбай, шешім қабылдауға көмектеседі.
Қандай мерзімге кодтайды?
Мерзім жеке талқыланады: ол әдіске, денсаулық жағдайына және міндеттерге байланысты. Көбіне қысқарақ мерзімнен бастап, кейін ұзартады. Тек әсер ету уақыты ғана емес, қатар не болып жатқаны да маңызды: психотерапия, отбасының қолдауы, денсаулық пен үйреншікті өмір ырғағын қалпына келтіру.
Үйде кодталуға бола ма?
Егер жағдай мүмкіндік берсе және қарсы көрсетілімдер болмаса, бірқатар әдістерді бетпе-бет тексеруден кейін үйде жүргізуге болады. Дәрігер Алматының кез келген ауданына немесе қала маңына келеді. Асептикалық жағдайды талап ететін имплант тігуді бұған бәрі дайындалған клиникада жүргізген дұрыс.
Кодтаудан кейін ішсе не болады?
Дәрі-дәрмектік әдістерде ауыр реакция болуы мүмкін: жүрек соғысының жиілеуі, қан қысымының түсуі, тыныс алудың қиындауы, құсу. Мұндай жағдайда дереу 103 немесе 112-ге қоңырау шалу керек. Егер ішкіңіз келсе, бірден бізге қоңырау шалған дұрыс — дәрігер осы сәтті өткеруге көмектеседі және емді түзетеді.
Кодтау туралы жұмыста біле ме?
Жоқ. Кодтау анонимді, диспансерлік есепке қоймай жүргізіледі, мәліметтер ҚР «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодексі бойынша дәрігерлік құпиямен қорғалған. Ақпарат тек Қазақстан Республикасының заңында тікелей көзделген жағдайларда ғана ашылады.
Алматыда дәрігер қайда барады және қай жерде қабылдайды?
Үйге шақыру — қаланың барлық аудандары мен жақын маңдағы елді мекендер, тәулік бойы. Қабылдау — екі бөлімшеде: Алматы, Жандосова көшесі, 84 және Алматы, Сейфуллина даңғылы, 21, кеңсе 11. Телефон: +7 (700) 309-29-88.
Дереккөздер және әдістеме
Материалды Наркология 24 медициналық редакциясы мына негізде дайындады:
- Аурулардың халықаралық жіктемесі АХЖ-10 және АХЖ-11, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы
- Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің диагностика және емдеу клиникалық хаттамалары
- Қазақстан Республикасының «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодексі
- Алкоголь мен есірткіге тәуелділікті және психикалық бұзылыстарды емдеу жөніндегі NICE (Ұлыбритания) нұсқаулықтары
- ДДҰ-ның психобелсенді заттарды қолдануға байланысты бұзылыстарды емдеу жөніндегі ұсынымдары
Ақпарат анықтамалық сипатта және маман кеңесін алмастырмайды. Редакциялық саясат
